24. Ydych chi'n gofalu am unrhyw un, neu'n cynnig unrhyw help neu gefnogaeth i unrhyw un, oherwydd cyflwr neu salwch corfforol neu feddyliol hir dymor, neu broblemau sy'n gysylltiedig â henaint?

Pam rydym yn gofyn y cwestiwn hwn

Bydd eich ateb yn helpu eich cymuned drwy roi gwell dealltwriaeth i awdurdodau lleol o anghenion gofalwyr yn eich ardal leol. Mae gwybodaeth am bobl sy'n rhoi gofal heb dâl yn arwydd allweddol o anghenion gofal a gall effeithio ar y ffordd mae cyrff cyhoeddus yn darparu gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn eich ardal chi.

Bydd eich ateb yn helpu'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol a gwasanaethau cymdeithasol i gyflawni eu cyfrifoldebau cyfreithiol. Mae'r rhain yn cynnwys adnabod gofalwyr a darparu gwasanaethau a chyngor iddyn nhw.

Bydd y wybodaeth yma'n rhoi syniad o'r effaith bosibl ar wasanaethau gofal cymdeithasol pe na bai gofalwyr heb dâl ar gael. Bydd cyrff cyhoeddus yn defnyddio'r wybodaeth, gyda mesurau iechyd eraill, i nodi anghydraddoldebau ac anghenion lleol.

Bydd eich ateb yn helpu i benderfynu pa arian y bydd y llywodraeth yn ei roi i awdurdodau lleol drwy'r grant gofalwyr.

Cafodd y cwestiwn hwn ei ofyn am y tro cyntaf yn 2001.

Mae'r cwestiwn yma'n gofyn am ofal heb dâl. Rhowch unrhyw help neu gymorth rydych chi'n ei roi i rywun sy'n sâl, yn oedrannus neu'n methu ymdopi ar ei ben ei hun.

Dewiswch yr opsiwn sy'n disgrifio'r amser rydych chi'n ei dreulio yn helpu rhywun bob wythnos ar gyfartaledd.

Dylech chi gynnwys:

  • yr holl ofal heb dâl rydych chi'n ei roi, gan gynnwys help o dro i dro
  • mathau eraill o ofal heb dâl ffurfiol - er enghraifft, os ydych chi'n cael lwfans gofalwr, mae hyn yn dal yn cael ei ystyried yn ofal heb dâl
  • unrhyw ofal heb dâl rydych chi'n ei roi oherwydd pandemig y coronafeirws (COVID-19)
Enghreifftiau o'r math o help rydych chi'n gallu ei roi
  • Cadw llygad neu "bod yna": bod ar gael i rywun neu sicrhau ei bod hi'n hawdd i gysylltu â chi os oes angen
  • Rhoi cymorth cymdeithasol: eistedd, sgwrsio, neu ddarllen gyda rhywun i'w helpu
  • Cadw cwmni i rywun ar deithiau: siopa, mynd i apwyntiad iechyd, mynd i'r eglwys neu i glwb, neu deithiau cymdeithasol i'r parc
  • Helpu yn y cartref a'r ardd: gwneud bwyd, garddio, neu wneud gwaith tŷ neu gynnal y tŷ
  • Help gweinyddol: help i lenwi ffurflen, talu biliau, neu wneud pethau ar-lein neu dros y ffôn
  • Help meddygol: casglu neu ofyn am bresgripsiwn, rhoi meddyginiaeth, neu newid gorchudd anaf
  • Symud o gwmpas y tŷ: er enghraifft, help gyda mynd i fyny ac i lawr y grisiau, neu i mewn ac allan o'r gwely
  • Gofal personol: helpu rhywun i wisgo, helpu rhywun i fwyta, ymolchi neu fynd i'r toiled ei hun

Peidiwch â rhoi:

  • unrhyw oriau rydych chi'n eu gweithio fel gofalwr fel rhan o swydd lle rydych chi'n cael tâl
  • help rydych chi'n ei rhoi fel rhan o sefydliad sy'n gofalu am bobl hŷn yn y gymuned
  • unrhyw oriau rydych chi'n eu gweithio fel gofalwr fel rhan o swydd wirfoddol
Important information:

Ateb ar ran rhywun arall

Os ydych chi'n ateb ar ran rhywun arall, pan fydd yn bosibl, dylech chi ofyn i'r unigolyn sut yr hoffai ateb. Os yw'r unigolyn i ffwrdd, dewiswch yr ateb rydych chi'n credu byddai'r unigolyn yn ei ddewis.